🎁 Yeni biznes sahiblərinə özəl endirim və pulsuz biznes məsləhətləri Ətraflı
CentralPOS +994 55 675 75 85+994 51 277 45 50 Windows üçün endir
Sahibkar üçün bələdçi

Kassa aparatı: kimə lazımdır, necə alınır, nəyə başa gəlir

Yeni nəsil kassa aparatı (rəsmi adı ilə onlayn nəzarət-kassa aparatı, qısaca e-kassa) hər çeki vergi orqanına real vaxtda ötürən qurğudur. Bu səhifədə kimin tətbiq etməli olduğu, aparatın necə alındığı, qiymətin nədən asılı olduğu və cərimələr Dövlət Vergi Xidmətinin 2026-cı il bukleti əsasında izah olunur.

Kassa aparatı nədir?

Kassa aparatı satış zamanı pul hesablaşmasını qeydə alan və alıcıya çek verən qurğudur. Azərbaycanda istifadəsinə icazə verilən yeni nəsil aparatlar köhnələrdən bir şeylə fərqlənir: hər çek haqqında məlumat internet vasitəsilə Dövlət Vergi Xidmətinin bazasına ötürülür və çekə unikal fiskal İD ilə QR kod yazılır.

Rəsmi sənədlərdə üç növ göstərilir:

Hər e-kassanın tərkibində nəzarət mexanizmi qurğusu (NMQ) olur: məlumatı toplayır, qoruyur və vergi orqanına ötürür. NMQ-nin sertifikatı 3 il müddətinə verilir.

Kassa aparatı kimlərə məcburidir?

Dövlət Vergi Xidmətinin məlumatına görə 01.01.2023-dən ölkənin bütün ərazisində aşağıdakı sahələrdə pul hesablaşmaları e-kassa ilə aparılmalıdır:

Pərakəndə ticarət — mağaza, market, butik və digər satış nöqtələri
İctimai iaşə — restoran, kafe, fast-food, çay evi, bar
Mehmanxanalar — hotel və mehmanxana tipli yerləşmə obyektləri
Tibb xidmətləri — tibb müəssisələri və özəl tibbi praktika
Gözəllik xidmətləri — bərbərxana, gözəllik salonu, kosmetoloji mərkəz

İstisna olan fəaliyyətlər də var — məsələn, kənd təsərrüfatı məhsullarının bazar və yarmarkalarda satışı, bazarlarda piştaxtadan və səyyar satış, fərdi qaydada göstərilən bərbər xidməti. Fəaliyyətinizin istisnaya düşüb-düşmədiyini 195 Çağrı Mərkəzindən dəqiqləşdirin.

Restoranlar üçün ayrıca tələb: masa arxasında xidmət göstərilən və hesab verilən obyektlərdə e-kassa məbləğin hesablanmasını və çekin yaradılmasını sifarişin qəbulu və təqdim olunması ilə eyni anda təmin etməlidir.

Kassa aparatı necə alınır və qeydiyyatdan keçir?

Aparatı özünüz qeydiyyata almırsınız — bunu qeydiyyatlı e-kassa operatoru edir. Sizdən üç sənəd və bir elektron təsdiq tələb olunur.

Operatoru seçin

Yalnız dövlət reyestrinə daxil edilmiş modellərə icazə verilir. Reyestrdəki modellərin və operatorların siyahısı, eləcə də kassaların stoku e-kassa.gov.az portalında dərc olunur.

Sənədləri təqdim edin

VÖEN, obyektin (təsərrüfat subyektinin) kodu və fərdi sahibkar olduqda şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin surəti. Sənədlər yoxlanıldıqdan sonra operatorla müqavilə imzalanır.

Operator ərizə verir

Operator portal üzərindən «NKA-nın qeydiyyata alınması haqqında Ərizə»ni vergi orqanına göndərir. Yoxlamadan sonra sertifikat faylı operatora göndərilir.

Quraşdırma

Operator sertifikatı NMQ-yə yazır, aparatı obyektinizdə quraşdırır və bu barədə akt tərtib edib portal vasitəsilə vergi orqanına təqdim edir.

Aktı təsdiqləyin

İnternet Vergi İdarəsindəki elektron kabinetinizə daxil olub aktı gücləndirilmiş elektron imza ilə təsdiq edirsiniz.

Aparat aktivləşir

Təsdiqdən sonra sistem «NKA-nın qeydiyyat vərəqəsi»ni elektron kabinetinizə göndərir — bu andan e-kassa və onun NMQ-si aktivdir.

Kassa aparatının qiyməti nədən asılıdır?

Kassa aparatı üçün dövlət tərəfindən müəyyən edilmiş vahid qiymət yoxdur: məbləğ modeldən və operatordan asılıdır. Buna görə burada rəqəm yazmırıq — köhnəlmiş və ya yanlış qiymət sizi çaşdıra bilər. Ən düzgün yol reyestrdəki bir neçə operatordan yazılı təklif alıb müqayisə etməkdir.

Təklifi müqayisə edərkən bunları soruşun:

Aparatın özü — satılır, yoxsa icarəyə verilir; qiymətə NMQ daxildirmi
Quraşdırma və qeydiyyat — ayrıca haqq tutulurmu
Aylıq xidmət — texniki dəstək və bağlantı üçün aylıq ödəniş varmı
Təmir şərti — nasazlıqda ehtiyat aparat verilirmi və nə vaxta
İnternet — aparat GSM, Wi-Fi və ya kabel ilə qoşulur — obyektinizdə hansı əlçatandır
Proqramla uyğunluq — restoran və ya mağaza proqramınızdan gələn satışı qəbul edirmi

Restoran və mağaza üçün sonuncu sual ən vacibidir: kassir satışı bir dəfə proqramda vurmalı, çek də oradan getməlidir. Əks halda eyni satış iki yerə əl ilə yazılır.

Cərimələr

Maliyyə sanksiyasının məbləği pozuntunun növündən yox, təqvim ili ərzində neçənci dəfə baş verməsindən asılıdır.

Aparatsız hesablaşma — kassa aparatı tətbiq etmədən və ya uçotda olmayan, tələblərə cavab verməyən aparatla əhali ilə pul hesablaşması
Çekin verilməməsi — alıcıya çekin verilməməsi və ya çekdə ödənilmiş məbləğdən az məbləğin göstərilməsi
Kart terminalının olmaması — POS-terminal məcburi olan obyektdə onun quraşdırılmaması
Kartdan imtina — POS-terminal quraşdırılmış obyektdə nağdsız ödənişin qəbulundan imtina
Neçənci dəfəMaliyyə sanksiyası
Birinci dəfə1 000 manat
İkinci dəfə3 000 manat
Üç və daha çox dəfə6 000 manat

Mənbə: Dövlət Vergi Xidmətinin «Onlayn kassanın tətbiqi» bukleti (2026), «Məsuliyyət tədbirləri» bölməsi.

İnternet kəsilsə və ya aparat xarab olsa

İnternet olmadıqda aparat işini davam etdirir: NMQ əməliyyatlar haqqında məlumatı 7 gün ərzində saxlayır və bağlantı yaranan kimi ötürür. 7 gündən sonra isə çek formalaşdırmağa icazə vermir — bağlantını bu müddətdə bərpa etmək lazımdır.

Nasazlıq yarandıqda dərhal vergi orqanına və operatora məlumat verilməlidir. Operator çağırış verildiyi andan 36 saatdan çox olmayan müddətdə təmiri təmin etməli, mümkün olmadıqda aparatı ehtiyat aparatla əvəz etməlidir.

Çekdə nə olmalıdır və onu necə yoxlamaq olar?

Çekdə vergi ödəyicisinin adı və VÖEN-i, obyektin adı və ünvanı, tarix və saat, malın (xidmətin) adı, miqdarı və qiyməti, yekun məbləğ, ödəniş üsulu (nağd, nağdsız, bonus), aparatın markası və zavod nömrəsi, QR kod və fiskal İD göstərilir. Alıcı çekin həqiqiliyini e-kassa.gov.az portalındakı «Çeki yoxla» xidmətinə fiskal İD-ni yazmaqla yoxlaya bilir.

Kassa aparatı ilə kassa proqramının fərqi

Bunlar bir-birini əvəz etmir: aparat çeki dövlətə bildirir, proqram isə biznesi idarə edir.

Kassa aparatı (e-kassa)Kassa proqramı (POS)
Əsas işiFiskal çek və vergi orqanına məlumatSatış, sifariş, stok və hesabat
Kimə lazımdırQanunla tələb olunan fəaliyyətlərəSatışını və itkisini görmək istəyənə
Masalar və mətbəxYoxdurMasa planı, mətbəx biletləri, hesabın bölünməsi
Anbar və maya dəyəriYoxdurStok, reseptura, sayım, itki hesabatı
HesabatlarNövbə üzrə yekunMəhsul, saat, işçi və ödəniş üsulu üzrə
İnternet kəsiləndə7 günədək məlumatı saxlayırOffline işləyir, sonra sinxronlaşır

CentralPOS kassa proqramıdır — kassa aparatını əvəz etmir, onunla birgə işləyir: E-Kassa inteqrasiyası qurulduqda satış bağlananda çek həm proqramda qeydə alınır, həm də fiskal cihaza ötürülür. Hər operatorun tələbi fərqli olduğu üçün qurulumu komandamızla birlikdə edirik. Proqram, printer və E-Kassa dəsti haqqında: kassa sistemi.

Mənbələr və qeyd

Bu səhifə ümumi məlumat xarakterlidir və hüquqi məsləhət deyil. CentralPOS kassa aparatı satmır və e-kassa operatoru deyil. Qanunvericilik dəyişə bilər — son vəziyyəti Dövlət Vergi Xidmətindən (195) dəqiqləşdirin. Yeniləndi: 19 noyabr 2026.

Tez-tez verilən suallar

Kassa aparatı məcburidirmi?

Pərakəndə ticarət, ictimai iaşə, mehmanxana, tibb və gözəllik xidmətlərində — bəli. Dövlət Vergi Xidmətinin məlumatına görə 01.01.2023-dən ölkənin bütün ərazisində bu sahələrdə pul hesablaşmaları vergi orqanının sisteminə real vaxtda qoşulmuş e-kassa ilə aparılmalıdır. Bir neçə fəaliyyət növü istisnadır.

Kassa aparatı neçəyədir?

Vahid dövlət qiyməti yoxdur — məbləğ modeldən və operatordan asılıdır. Reyestrdəki modellərin və operatorların siyahısı e-kassa.gov.az portalındadır; bir neçə operatordan təklif alıb aparatın qiymətini, quraşdırmanı və aylıq xidmət haqqını müqayisə edin.

Kassa aparatını haradan almaq olar?

Qeydiyyatdan keçmiş e-kassa operatorundan. Operatora VÖEN, obyekt kodu və (fərdi sahibkar olduqda) şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti təqdim olunur; müqavilədən sonra qeydiyyatı və quraşdırmanı operator edir.

Kassa aparatı olmasa cərimə nə qədərdir?

Təqvim ili ərzində birinci dəfə 1 000 manat, ikinci dəfə 3 000 manat, üç və daha çox dəfə 6 000 manat maliyyə sanksiyası tətbiq edilir. Eyni sanksiya çek verməməyə və çekdə az məbləğ göstərməyə də aiddir.

İnternet olmayanda kassa aparatı işləyirmi?

Bəli. Nəzarət mexanizmi qurğusu məlumatı 7 gün ərzində saxlayır və bağlantı yaranan kimi vergi orqanına ötürür. 7 gündən sonra çek formalaşdırmağa icazə verilmir.

Kassa aparatı ilə POS-terminal eyni şeydir?

Xeyr. POS-terminal bank kartı ilə ödəniş qəbul edən qurğudur, kassa aparatı isə çeki formalaşdırıb vergi orqanına bildirir. 2026-cı ildən ictimai iaşədə kart ödənişlərinə güzəştli vergi dərəcəsinin şərti POS-terminalın kassa aparatı ilə vahid sistemdə işləməsidir.

Kassa proqramı kassa aparatını əvəz edirmi?

Xeyr. Kassa proqramı (POS) satışı, masaları, anbarı və hesabatı idarə edir; fiskal çek üçün reyestrdə olan e-kassa lazımdır. İkisi birgə işləyir: satış proqramda vurulur, çek fiskal cihaza ötürülür.

Çekin həqiqi olduğunu necə yoxlamaq olar?

Çekin üzərindəki fiskal İD-ni e-kassa.gov.az portalının «Çeki yoxla» bölməsinə yazmaqla və ya QR kodu oxutmaqla.

Kassa aparatı xarab olsa nə etməli?

Dərhal vergi orqanına və operatora məlumat verin. Operator 36 saatdan çox olmayan müddətdə təmiri təmin etməli, mümkün olmadıqda ehtiyat aparat verməlidir.

Əlaqəli həllər və məqalələr

Kassa aparatınızı kassa proqramı ilə birlikdə quraq

Adınızı və nömrənizi yazın — komandamız özü zəng edəcək. Kassa proqramını, printerləri və E-Kassa bağlantısını operatorunuza uyğun birlikdə qururuq; demo pulsuzdur.

Tələsirsiniz? +994 55 675 75 85 · Göndərməklə məxfilik siyasəti ilə razılaşırsınız.