Yaxşı yemək və gözəl zal kifayət etmir — restoran sənəd, kassa, heyət və rəqəmlə işləyir. Bu səhifədə restoran və ya kafe açmaq üçün görüləsi işlər 12 addımda, ardıcıllıqla verilib: nəyi nə vaxt etməli və haradan dəqiqləşdirməli.
Restoran açmaq üçün dörd şey eyni vaxtda hazır olmalıdır: hüquqi tərəf (vergi uçotu, qida təhlükəsizliyi qeydiyyatı, kassa aparatı), məkan və avadanlıq, heyət və rəqəmlər (menyu, maya dəyəri, qiymət, uçot). Çoxu ilk üçünə pul və vaxt ayırır, dördüncünü «açılandan sonra»ya saxlayır — ilk aylarda pulun hara getdiyi də məhz buna görə bilinmir.
Ardıcıllıq vacibdir: icarəni imzalamazdan əvvəl büdcə, menyunu çap etməzdən əvvəl maya dəyəri bilinməlidir.
Kimə, nə, hansı qiymətə satacaqsınız? Ailəvi restoran, kafe, fast-food və çay evi fərqli mətbəx, heyət və yer tələb edir. Konsepsiya bir cümlə ilə deyilə bilmirsə, hələ hazır deyil.
Xərcləri üç qrupa bölün: açılışa qədər (təmir, avadanlıq, depozit), aylıq sabit (icarə, maaş, kommunal) və mal alışı. İlk aylarda gəlir xərci ödəməyə bilər — bunun üçün ayrıca ehtiyat saxlayın.
Keçid, dayanacaq, qonşuluq, havalandırma və qaz-elektrik gücünü yoxlayın. Müqavilədə müddəti, icarənin artma şərtini və təmir xərcinin kimə aid olduğunu yazılı təsbit edin.
Fəaliyyətə fərdi sahibkar və ya hüquqi şəxs (məsələn, MMC) kimi vergi orqanında uçota durmaqla başlanır — VÖEN alınır. Obyektin özü də uçota alınır və ona obyekt kodu verilir; bu kod kassa aparatı üçün lazımdır.
Sadələşdirilmiş vergi, yoxsa ƏDV — dövriyyədən və ödənişlərin nağd-kart nisbətindən asılıdır. 2026-cı ildən kartla (POS-terminal) qəbul edilən ödənişlər üçün ictimai iaşədə güzəştlər var. Rejimi mühasiblə birlikdə seçin.
Qida sahəsində işləmək üçün obyekt Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyində (AQTA) qeydiyyatdan keçməlidir. Yoxlamalarda qeydiyyat çıxarışı və işçilərin tibbi müayinəsi soruşulur. Qaydanı AQTA-dan (1003) dəqiqləşdirin.
İctimai iaşədə pul hesablaşmaları yeni nəsil kassa aparatı (e-kassa) ilə aparılmalıdır. Aparat qeydiyyatlı operatordan alınır. Ətraflı: kassa aparatı — kimə lazımdır və necə alınır.
Mətbəx avadanlığı konsepsiyaya görə seçilir. Kassa tərəfi isə hər yerdə eynidir: kompüter, çek printeri, pul qutusu, mətbəx printeri və ya ekranı, şəbəkə. Siyahı: kafe açmaq üçün avadanlıq.
İşçilərlə əmək müqaviləsi bağlanır və elektron sistemdə qeydiyyata alınır. Hər rolun vəzifəsini və icazəsini əvvəlcədən yazın: kim endirim edə bilər, kim sifarişi ləğv edə bilər, kassanı kim bağlayır.
Hər yeməyin tərkibini qramla yazın və maya dəyərini hesablayın — qiymət bundan sonra qoyulur. Kömək üçün: maya dəyəri kalkulyatoru və maya dəyəri necə hesablanır.
Sifariş, kassa, anbar və hesabat ilk gündən bir sistemdə olmalıdır — sonradan köçürmək həm çətin, həm də ilk ayların rəqəmləri itir. Seçim meyarları: POS sistemi necə seçilir.
Rəsmi açılışdan əvvəl dost və tanışlarla sınaq günü keçirin: mətbəxin sürəti, sifarişin mətbəxə çatması, hesabın bağlanması və çek yoxlanılır. Problemlər qonaq qarşısında yox, sınaqda üzə çıxmalıdır.
Tələblər fəaliyyətin növünə görə dəyişir; cədvəl ümumi istiqamət verir, son vəziyyəti həmin qurumdan dəqiqləşdirin.
| Harada | Nəyə diqqət etməli | |
|---|---|---|
| Vergi uçotu (VÖEN) | Dövlət Vergi Xidməti | Fərdi sahibkar və ya hüquqi şəxs — mühasiblə seçin |
| Obyektin uçotu | Dövlət Vergi Xidməti | Obyekt kodu kassa aparatının qeydiyyatı üçün tələb olunur |
| Qida təhlükəsizliyi qeydiyyatı | AQTA (çağrı mərkəzi 1003) | Qeydiyyat çıxarışı; işçilərin ilkin və dövri tibbi müayinəsi |
| Kassa aparatı (e-kassa) | Qeydiyyatlı e-kassa operatoru | VÖEN, obyekt kodu; fərdi sahibkar üçün şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti |
| Kart terminalı (POS-terminal) | Bank | Bəzi obyektlərdə məcburidir — sizə aid olub-olmadığını dəqiqləşdirin |
| Əmək müqavilələri | Elektron qeydiyyat | İşçi işə başlamazdan əvvəl rəsmiləşdirilir |
| Yanğın təhlükəsizliyi | Fövqəladə Hallar Nazirliyi | Tələbləri təmirdən əvvəl öyrənin — sonradan dəyişmək bahadır |
Dövlət Vergi Xidmətinin 2026-cı il üçün ictimai iaşə obyektlərinə ünvanladığı məlumata görə:
Bu qaydalar nağd və kart ödənişini ayrı-ayrı, dəqiq uçota almağı tələb edir: gün sonu hesabatda ödəniş üsulları ayrı sətirlərdə görünməlidir. Konkret dərəcəni və rejimi mühasibinizlə və ya 195 Çağrı Mərkəzi ilə dəqiqləşdirin.
Hər biri açılışdan əvvəl bir neçə saatlıq işlə aradan qalxır.
Yeməyin neçəyə başa gəldiyi bilinmir — çox satılan yemək zərərlə gedə bilər.
Bütün pul təmirə və avadanlığa gedir, ilk ayların icarə və maaşı üçün vəsait qalmır.
İlk ayların satışı, alışı və itkisi qeydə alınmır — nəyin səhv getdiyi bilinmir.
Çox ad çox ərzaq, çox israf və yavaş mətbəx deməkdir. Dar menyu ilə başlayın.
Endirim, ləğv və qiymət dəyişikliyi icazəsiz qalır — itki görünməz olur.
Kassa, mətbəx, anbar və hesabat — bir sistemdə, aylıq 49 ₼-dan. Quraşdırma və təlim daxildir.
Masalar, sifariş, mətbəx biletləri, hesabın bölünməsi.
Ətraflı →Hər yeməyin mayası alış qiymətinə görə avtomatik hesablanır.
Ətraflı →Çap xərci olmadan menyu — qiyməti saniyəyə dəyişirsiniz.
Ətraflı →Sifariş masada telefondan götürülür, mətbəxə dərhal çatır.
Ətraflı →Kağız bilet əvəzinə ekran — heç bir sifariş itmir.
Ətraflı →Günün satışını obyektdə olmadan telefondan izləyin.
Ətraflı →Bu səhifə ümumi məlumat xarakterlidir və hüquqi məsləhət deyil. Qanunvericilik dəyişə bilər — qərar verməzdən əvvəl son vəziyyəti rəsmi mənbədən və mühasibinizdən dəqiqləşdirin. Yeniləndi: 19 noyabr 2026.
Əsas istiqamətlər: vergi orqanında uçot (VÖEN) və obyektin uçotu, qida təhlükəsizliyi qeydiyyatı (AQTA), yeni nəsil kassa aparatının qeydiyyatı, işçilərlə əmək müqavilələri və icarə müqaviləsi. Dəqiq siyahı fəaliyyətin növünə görə dəyişir — hər birini aid olduğu qurumdan dəqiqləşdirin.
Vahid rəqəm yoxdur: məbləğ yerin icarəsindən, təmirin həcmindən, mətbəx avadanlığından və konsepsiyadan asılıdır. Büdcəni üç hissəyə bölün — açılışa qədərki xərclər, aylıq sabit xərclər və mal alışı — və ilk aylar üçün ayrıca ehtiyat saxlayın.
Bəli. Dövlət Vergi Xidmətinin məlumatına görə 01.01.2023-dən ölkənin bütün ərazisində ictimai iaşə fəaliyyəti üzrə pul hesablaşmaları vergi orqanının sisteminə real vaxtda qoşulmuş yeni nəsil kassa aparatı (e-kassa) ilə aparılmalıdır.
Dövriyyədən asılıdır. 2026-cı il qaydalarına görə dövriyyəsi 200 000 manatdan artıq olan ictimai iaşə obyekti üçün sadələşdirilmiş verginin dərəcəsi 8%-dir; kartla (POS-terminal) qəbul edilən ödənişlərdən 3 il müddətinə 6% hesablanır; müəyyən şərtlərlə 2% dərəcəyə keçmək mümkündür. Rejimi mühasibinizlə seçin.
Hər ikisi mümkündür; fərq məsuliyyətin həddində, uçotun mürəkkəbliyində və vergi rejimindədir. Bu qərarı ortaqların sayına və planlaşdırılan dövriyyəyə görə mühasiblə birlikdə verin.
Sənəd tərəfi oxşardır. Fərq mətbəxin həcmində, heyətin sayında və avadanlıqdadır: kafedə menyu dardır və satış sürətlidir, restoranda masa xidməti, mətbəx axını və anbar nəzarəti daha çox yer tutur.
Açılışdan ən azı bir həftə əvvəl: menyu və qiymətlər daxil edilir, resepturalar yazılır, printerlər qoşulur, heyət sınaq sifarişləri ilə məşq edir. Açılış günü sistemi öyrənmək üçün gec olur.
Bəli. İlk aylar porsiyaların oturduğu və itkinin ən çox olduğu dövrdür. Ən bahalı 15–20 yeməyin resepturasını yazmaq kifayətdir — maya dəyərini və ərzaq sərfini bununla görürsünüz.
Adınızı və nömrənizi yazın — komandamız özü zəng edəcək. Açılışdan əvvəl menyunu, resepturanı, printerləri və kassanı birlikdə hazırlayırıq; demo pulsuzdur.